محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

235

خلاصة الحكمة ( فارسى )

عفص و گلنار فارسى هر دو داخل كرده و گفته كه اين شراب را با پنجاه درم شكر سفيد يا عسل مصفّا يا مثلث مرتب بايد نمود و ديگرى گفته كه اين شراب را با عسل مصفّا به قدر ضرور مرتب بايد نمود و ادويه كه در آخر داخل مىكنند همين اقاقيا و عصارهء لحيةالتيس آورده و اين نسخه از براى اسهال مزمن انسب است . و ديگرى گفته كه در هر رطلى از شراب مذكور ، يعنى بعد از آن كه به قوام آمده باشد ، اقاقيا و برگ سماق و عصارهء لحيةالتيس و گلنار فارسى و كتيرا و زعفران ، از هر يك ، چهار درم ، بايد داخل نمود . در نسخهء ديگرى كه از براى اسهال دماغى بسيار نافع است ؛ بعد از آمدن به قوام لايق ، گل سرخ ، صمغ عربى ، از هر يك ، هشت درم ؛ تخم خشخاش سفيد ، تخم خشخاش سياه - كه هر دو را بريان كرده باشند - از هر يك ، شش درم ؛ ربّ السوس ، نشاسته ، كتيرا ، از هر يك ، چهار درم ؛ زعفران يك درم ، داخل است . شربتى : دو درم . « 1 » شربت دينار / شربت دينارى شراب دينارى : قلمى فرموده‌اند كه اين تأليف كلب آستان امير المؤمنين - عليه السّلام - سيد محمد هاشم ، مخاطب به حكيم « معتمد الملوك علوى خان » است . خواص : نافع از براى تفتيح سده‌ها ، و امراض باردهء كبد چون سوء القنية و استسقاء و امراض باردهء طحال چون صلابت آن ، و از براى حميات باردهء بلغميه و حميات مركبه . صنعت آن : پوست بيخ كبر ، پوست بيخ كرفس ، پوست بيخ كاسنى ، از هر يك ، بيست درم ؛ پوست بيخ باديان ، اصل السوس ، از هر يك ، سى درم ؛ فقاح اذخر ، غنچهء گل سرخ ، تخم كشوث ، افتيمون اقريطى ، از هر يك ، ده درم ؛ رازيانه ، انيسون ، تخم كرفس ، از هر يك ، چهار درم ، ريوند چينى ، پنج درم ؛ زعفران ، دو درم ؛ افتيمون و تخم كشوث را على حده در پارچهء كتان نازكى بندند ، و تخم كشوث را با باقى ادويه سواى ريوند و زعفران يك شب در گلاب و عرق بادرنجبويه و عرق افسنتين ، از هر يك ، يك رطل و نيم ؛ بخيسانند و صبح بجوشانند و در آخر ، صرهء افتيمون را در آن اندازند ، و چون دو ثلث عرق‌ها برود ، پس فرود آورده ، كيسهء افتيمون را ماليده دور كنند ، و مطبوخ را بپالايند ، پس عسل مصفا ، يك

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 404 و 405 .